Narodowe Centrum Nauki

Badania obecnie prowadzone przez wnioskodawcę polegają na ocenie możliwości różnicowania się niehemalopoetycznych komórek macierzystych pozyskanych z mysiego szpiku kostnego (Sca-1+ CD45- CXCR4+ SSEA1+) w komórki macierzyste płuc - pncumocyty II rzędu (AT2, ang. alveolar typc II). Udowodniono już możliwość takiego różnicowania (Kassmeret al., 2013), jednakże w chwili obecnej badania są prowadzone na modelu indukowanego uszkodzenia płuc. Modelem zwierzęcym są podwójnie transgeniczne myszy SPC-KO/SPC-TK pozbawione ekspresji białka SPC (ang. surfactant protein C) (SPC-KO) oraz zawierające gen indukujący apoplozę związane z promotorem genu SPC (SPC-TK).
Celem działania przewidzianego do realizacji jest ocena fizjologicznej zdolności do proliferacji i samo odnawiania pneumocytów II rzędu oraz oskrzelowo-pęcherzykowych komórek macierzystych (BASC, ang. bronchioalveolar slem celi) powstałych w odpowiedzi na uszkodzenie płuc. Aby zrealizować zamierzony cel wnioskodawca wyizoluje komórki AT2 oraz BASC z odpowiednio przygotowanych płuc pochodzących z dwóch grup myszy SPC-KO SPC-TK. (grupa eksperymentalna poddana indukowanemu przy użyciu gancyklowiru i bleomycyny uszkodzeniu płuc, m=10; grupa kontrolna ze zdrowymi płucami, n=10). Z obu linii komórkowych zostaną założone hodowle organoidów, które po 16 dniach zostaną zebrane, a następnie część zostanie utrwalona w postaci preparatów mikroskopowych, a druga część po dezintegracji trójwymiarowej struktury organoidów, zostanie poddana analizie cytometrycznej w celu analizy ilościowej i jakościowej. Wyniki tych analiz zostaną zestawione pomiędzy grupami oraz zostaną poddane analizie statystycznej. Do przewidzianych badań został zaplanowany ten konkretny model zwierzęcy z uwagi na fakt, że brak białka SPC będącego jednym z głównych składników surfaktantu jest przyczyną wielu schorzeń u ludzi (Hong et al., 2017). Ponadto, użycie myszy SPC-KO/SPC-TK umożliwia „celowaną częściowo dcplccję” pneumocytów II rzędu przy użyciu gancyklowiru.
Podjęta tematyka w sposób istotny dotyka problemu regeneracji płuc koniecznych w różnego rodzaju stanach patologicznych. Pncumocyty II rzędu, jak również oskrzelowo-pęcherzykowe komórki macierzyste płuc stanowią bardzo mało liczne populacje komórek płuc, które bezpośrednio odpowiedzialne są za regenerację tego narządu. Komórki AT2 oraz BASC są wrażliwe na uszkodzenia, co jest powodem powolnej i często niewystarczającej regeneracji płuc. W związku z tym pojawia się konieczność opracowania skutecznej metodyki ich izolacji z uszkodzonych płuc, namnażania i ich różnicowania pozaustrojowego, a następnie wszczepienia do uszkodzonego narządu. Wyniki otrzymane w rezultacie realizacji zaplanowanych badań wstępnych staną się istotnym przyczynkiem do podjęcia znacznie szerszego projektu, który będzie kontynuacją podjętego tematu.
Jak donosi piśmiennictwo, potencjał prolifcracyjny oraz zdolności komórek macierzystych do różnicowania się w komórki innego typu znacznie rośnie w narządach uszkodzonych. Planowane badania zakładają, żc zarówno pneumocyty II rzędu, jak i oskrzelowo-pęcherzykowe komórki macierzyste wyizolowane z uszkodzonych płuc myszy SPC-KO. SPC-TK będą znacznie aktywniejsze, co przełoży się na zwiększoną ilość wyhodowanych organoidów w grupie eksperymentalnej. Organoidy tc, charakteryzować się powinny wyższą ogólną liczbą komórek niż w grupie kontrolnej. W zależności od tego, z której linii komórkowej powstaną, powinny zawierać wyższy odsetek samo odnowionych komórek macierzystych (w przypadku linii komórkowej AT2), a w przypadku linii komórkowej BASC wyższy odsetek zarówno samo odnowionych komórek BASC, jak również pneumocytów II rzędu.
Wyniki tc mogłyby potwierdzić hipotezę, żc uszkodzenie płuc jest stymulatorem pnemocytów II rzędu oraz oskrzelowo-pęcherzykowych komórek macierzystych do zwiększenia ich fizjologicznej zdolności proliferacji i samo odnawiania. Otrzymanie wyników potwierdzających tę hipotezę bezpośrednio przyczyni się do podjęcia próby pozaustrojowego namnażania komórek macierzystych płuc, mogących w przyszłości być wykorzystywane do zwiększenia potencjału regeneracyjnego tego narządu.

Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV), wywołujące wirusowe zapalenie wątroby typu C (wzw C), dotyczy ok. 170 mln osób na świecie. Stanowi ono ważny problem medyczny, gdyż może prowadzić do poważnych następstw, takich jak niewydolność wątroby oraz rak wątrobowo-komórkowy. Skryty przebieg zakażenia, ograniczony dostęp do nowoczesnego leczenia, jak i brak szczepionki są powodem ciągłego rozprzestrzeniania wirusa na świecie. Ponadto, coraz częściej obserwowane jest jednoczesne zakażenie ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV-1) i HCV, co pogarsza przeżywalność pacjentów oraz skuteczność leczenia przeciwwiwirusowego HCV.
Nabyta odpowiedź odpornościowa związana z aktywnością komórek T cytotoksycznych odgrywa bardzo ważną rolę dla następstw zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV). Około 20-50% zakażonych, dzięki silnej, wielospecyficznej odpowiedzi tych komórek, spontanicznie eliminuje zakażenie. Przeciwnie, w przewlekłym wzw C wykazano występowanie słabej odpowiedzi komórek T względem wirusa, polegającej na ich funkcjonalnym „wyczerpaniu”. Obserwuje się bowiem pogorszenie wydzielania czynników zapalnych (IFN-γ, TNF-α i IL-2), zdolności niszczenia zakażonych komórek oraz możliwości namnażania komórek T po rozpoznaniu wirusa. Zaburzenia te, wywołane przewlekłym pobudzeniem układu immunologicznego, postępują w miarę trwania zakażenia i charakteryzują się nadmiarem specyficznych receptorów PD-1 i Tim-3 na powierzchni komórek T, w tym specyficznych dla HCV, które „hamują”: zdolność do namnażania, niszczenia zakażonych komórek oraz wydzielanie czynników zapalnych. Co więcej, następuje zwiększone wydzielanie cytokin przeciwzapalnych (głównie IL-10).
Jak dotychczas, badania nad „wyczerpaniem” komórek T w zakażeniu HCV opierały się na określeniu mechanizmów, stopnia odwracalności oraz wpływu tego zjawiska na rozwój zakażenia przewlekłego, podczas gdy brak danych o innych następstwach. Zwłaszcza, czy istnieje związek między „wyczerpaniem” komórek T a poziomem różnorodności immunogennych fragmentów białek (epitopów) wirusa rozpoznawanych przez te komórki. Ponadto, jak leczenie przeciwwirusowe w kierunku zakażenia HCV modyfikuje „wyczerpanie” komórek T.
Celem przedstawionego projektu jest określenie:
1. związku między „wyczerpaniem” komórek T a stopniem różnorodności immunogennych fragmentów białek wirusa zapalenia wątroby typu C rozpoznawanych przez komórki T u pacjentów z zakażeniem HCV oraz ze współzakażeniem HIV-1/HCV;
2. jak leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C wpływa na stopień „wyczerpania” komórek T u pacjentów z zakażeniem HCV oraz ze współzakażeniem HIV-1/HCV.

Wyniki badania przeprowadzonego na dużej grupie chorych pozwolą po raz pierwszy na jednoznaczne wskazanie SNP związanych z predyspozycją do rozwoju GD w populacji polskiej z OR oraz porównanie otrzymanych wyników z rezultatami badań w innych populacjach (brytyjska, chińska), zidentyfikowanie SNP związanych z występowaniem specyficznych, dobrze scharakteryzowanych fenotypów GD .

Zwiększona anizocytoza erytrocytów wyrażona parametrem: rozkładem wielkości krwinek czerwonych RDW (ang. red blood celldistribution width) jest związana z podwyższonym ryzykiem wystąpienia zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Stanowi również niekorzystny czynnik prognostyczny po udarze mózgu, zawale mięśnia sercowego, u chorych z cukrzycą czy przewlekłym niedokrwieniem kończyn dolnych. Celem projektu jest określenie czy heterogenność erytrocytów jest jedynie nowym wskaźnikiem miażdżycy i czynnikiem prognostycznym wystąpienia jej powikłań, czy też jest nowym czynnikiem sprawczym przebudowy ściany naczynia. Celem badania jest również określenie mechanizmów, za pośrednictwem których anizocytoza erytrocytów wpływa na rozwój miażdżycy. Realizacja projektu pozwoli na identyfikację nowych wskaźników, które mogą być wykorzystane w przyszłości do oceny ryzyka miażdżycy. Umożliwi również opracowanie potencjalnych, nowych metod terapeutycznych.
Większość naukowców postrzega występowanie zjawiska anizocytozy, związanego z uogólnionym stanem zapalnym, jako czynnik prognostyczny wymienionych stanów patologicznych.
Naszą hipotezą jest twierdzenie, że zjawisko anizocytozy jest czynnikiem predykcyjnym dla wspomnianych dysfunkcji sercowo-naczyniowych. W ramach projektu zostanie sprawdzona jej słuszność.

Padaczka jest schorzeniem, którego natura jest w dalszym ciągu słabo poznana. Pomimo prowadzonych badań, ciągle nie udaje się wskazać przyczyn zwiększonej wrażliwości części osób na czynniki drgawkotwórcze a także powodów, dla których u pewnego odsetka chorych standardowa terapia przeciwpadaczkowa nie jest skuteczna. Celem naszych badań jest próba analizy podłoża indywidualnych różnic w szybkości rozwoju napadów drgawkowych, a także różnic w odpowiedzi na leki przeciwpadaczkowe. W analizie uwzględniona zostanie ocena parametrów biochemicznych (stężeń monoamin, aminokwasów hamujących i pobudzających) oraz immunocytochemicznych (ekspresji wybranych podjednostek receptorów, mediatorów reakcji zapalnej a także markerów przebudowy neuroplastycznej). Istotnym elementem będzie także analiza ekspresji białka
REST, zaangażowanego w regulację aktywności GABA-ergicznej oraz aktywności kinazy mTOR, której rola w patogenezie padaczki związanej ze stwardnieniem guzowatym jest bezdyskusyjna, jednakże w chwili obecnej postuluje się także jej możliwy udział w patogenezie padaczek nabytych. Planujemy także uwzględnić analizę skuteczności działania leków przeciwpadaczkowych w wytypowanych populacjach o różnej podatności na rozwój drgawek.

Stan wiedzy o zjawiskach towarzyszących najwcześniejszym fazom zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV), jest wciąż niezadowalający. Wynika to z braku dobrego modelu doświadczalnego oraz specyfiki przebiegu klinicznego zakażenia, które w tej fazie jest zazwyczaj bezobjawowe. W szczególności, wciąż niepełna jest wiedza o czynnikach, które warunkują eliminację wirusa lub też jego przetrwanie i rozwój choroby. W przedstawionym Projekcie planujemy zbadanie 180 krwiodawców z nowo nabytym zakażeniem HCV.
Celem przedstawionego projektu jest zbadanie czynników oddziałujących we wczesnej fazie zakażenia, które warunkują eliminację lub przetrwanie zakażenia HCV. Analizowane będą czynniki zarówno ze strony gospodarza: aktywacja odpowiedzi układu immunologicznego i uwarunkowania genetyczne (genotyp IL28B), jak również ze strony wirusa: złożoność populacji oraz występowanie charakterystycznych motywów sekwencji HVR1 i 5’UTR HCV przy użyciu technik głębokiego sekwencjonowania.

Zespół stopy cukrzycowej (ZSC)-jest poważnym powikłaniem długo trwającej cukrzycy, pojawiającym się u ponad 15% chory cli / cukrzycą (¡łownymi czynnikami palogenclyc/nymi /SC są ncuropatia i choroby tętnic obwodowych. W zależności od dominującego czynnika etiologicznego ZSC jest podzielony na typy: neuropatyczny ZSC. naczyniowy ZSC oraz typ mieszany. Hipotezą badawczą jest istnienie zmienności w obrębie genu Osteoprotegeryny wpływającego na częstość występowania poszczególnych typów zespołu stopy cukrzycowej.
Celem badania jest ocena roli polimorfizmów OPG u pacjentów z cukrzycą typu 2 z zespołem stopy cukrzycowej o etiologii neuropatycznej, naczyniowej i mieszanej oraz z neuroartropatią Charcot.

Zespół stopy cukrzycowej (ZSC)-jest poważnym powikłaniem długo trwającej cukrzycy, pojawiającym się u ponad 15% chory cli / cukrzycą (¡łownymi czynnikami palogenclyc/nymi /SC są ncuropatia i choroby tętnic obwodowych. W zależności od dominującego czynnika etiologicznego ZSC jest podzielony na typy: neuropatyczny ZSC. naczyniowy ZSC oraz typ mieszany. Hipotezą badawczą jest istnienie zmienności w obrębie genu Osteoprotegeryny wpływającego na częstość występowania poszczególnych typów zespołu stopy cukrzycowej.
Celem badania jest ocena roli polimorfizmów OPG u pacjentów z cukrzycą typu 2 z zespołem stopy cukrzycowej o etiologii neuropatycznej, naczyniowej i mieszanej oraz z neuroartropatią Charcot.

1. Identyfikacja nowych, rzadkich i funkcjonalnych wariantów genetycznych w obrębie genów,
które związane są z procesem aktywacji i agregacji płytek krwi w populacji polskiej z wywiadem
przebytego udaru niedokrwiennego mózgu.
2. Porównane w grupie badanej oraz kontrolnej (bez wywiadu udaru niedokrwiennego mózgu)
nosicielstwa rzadkich wariantów funkcjonalnych w obrębie poszczególnych genów (o potencjalnej
szkodliwości) w celu określenia ich związku z ryzykiem wystąpienia udaru mózgu.
3. Ocena zależności pomiędzy obecnością rzadkich wariantów funkcjonalnych a krótkoterminowym
rokowaniem w oparciu o ocenę zaburzeń neurologicznych u pacjentów po udarze niedokrwiennym
mózgu.
4. Badania funkcjonalne genów oparte na wykorzystaniu hodowli komórek in vitro jako modelu
doświadczalnego w celu potwierdzenia zmian aktywności białek na poziomie komórkowym.