Narodowe Centrum Nauki

Symbol
NCN92
Rok początku realizacji
2023
Opiekun
Janusz Bieńkowski
Tytuł projektu
Ocena aktywnego włóknienia mięśnia sercowego z zastosowaniem metody [68 Gal] Ga-FAPI PET/CT u pacjentów z kardiomiopatią przerostową
Kod
1WR
Instytucja finansująca
Kierownik
dr hab. Agnieszka Kołodzińska
Przyznane środki ogółem TYLKO WUM
49 500,00
Przyznane środki ogółem NA WSZYSTKICH
49 500,00
Cel projektu

Ustalenie roli [68 Ga] Ga-FAPI PET/CT w definiowaniu aktywnego włóknienia w przebudowie serca zarówno w powszechnych, jak i rzadkich chorobach kardiologicznych.
Określenie rozmieszczenia i ilości aktywnego zwłóknienia za pomocą [68 Ga] Ga-FAPI PET/CT w chorobach o różnej etiologii (niedokrwienna  niewydolność serca i rzadkie choroby kardiologiczne, takie jak kardiomiopatia przerostowa, amyloidoza serca, sarkoidoza serca,
choroba Fabry'ego).
Określenie roli [68 Ga] Ga-FAPI PET/CT we wczesnym wykrywaniu i progresji włóknienia
mięśnia sercowego.
Określenie roli [68 Ga] Ga-FAPI PET/CT w długoterminowej obserwacji pacjenta –
stratyfikacji ryzyka, kontroli skuteczności leczenia, projektowania nowatorskich terapii.
Określenie, czy [68 Ga] Ga-FAPI PET/CT może być nowym biomarkerem przebudowy lewej
komory, uzupełniającym istniejące techniki.

Symbol
NCN91
Rok początku realizacji
2023
Opiekun
Dorota Orłowska
Tytuł projektu
Więcej niż antybiotykooporność. Zrozumienie mechanizmów wznawiania wzrostu komórek przetrwałych uropatogennej E. coli
Kod
WF4L
Instytucja finansująca
Kierownik
dr Marcin Równicki
Przyznane środki ogółem TYLKO WUM
897 984,00
Przyznane środki ogółem NA WSZYSTKICH
897 984,00
Symbol
NCN84K
Rok początku realizacji
2023
Opiekun
Anna Magiera
Tytuł projektu
Rola osi jelito-wątroba w zatruciu grzybami z gatunku Amanita
Kod
1WB1
Instytucja finansująca
Kierownik
dr Łukasz Masior
Przyznane środki ogółem TYLKO WUM
29 280,00
Przyznane środki ogółem NA WSZYSTKICH
2 544 840,00
Symbol
NCN88
Rok początku realizacji
2023
Opiekun
Jolanta Pasternakiewicz
Tytuł projektu
Ilościowe obrazowanie SPECT/CT i dozymetria aktynu-225 do celowanej terapii glejaków z wykorzystaniem alfa-emiterów
Kod
1W13
Instytucja finansująca
Kierownik
dr inż. Monika Tulik
Przyznane środki ogółem TYLKO WUM
20 805,00
Przyznane środki ogółem NA WSZYSTKICH
20 805,00
Cel projektu

Glejaki są pierwotnymi guzami mózgu o bardzo złym rokowaniu. Pierwszy rok od rozpoznania przeżywa około 40% chorych, natomiast dwa lata - tylko 17% chorych. Ze względu na ich naciekający charakter i niejednorodność molekularną, średnia czasu przeżycia w tej grupie chorych wynosi 9-15 miesięcy, niezależnie od kompleksowego podejścia terapeutycznego, obejmującego leczenie chirurgiczne, radioterapię i chemioterapię. Mimo stosowanych obecnie metod leczenia, w ciągu 6 miesięcy u 90% chorych obserwuje się nawrót choroby. W ostatnich dziesięcioleciach nie nastąpiła istotna poprawa w leczeniu tego schorzenia.

Celowana terapia emiterami cząstek alfa jest stosunkowo nową metodą terapeutyczną. Wysoki potencjał cytotoksyczny (zdolności do uszkadzania komórek) cząstek alfa w połączeniu z odpowiednimi nośnikami (przeciwciałami monoklonalnymi, peptydami lub nanocząstkami) daje nadzieję na leczenie nawet takich nowotworów, dla których klasyczne formy terapii nie były skuteczne.

Zakład Medycyny Nuklearnej UCK WUM (ZMN UCK WUM) od kilku lat prowadzi innowacyjne badania nad zastosowaniem celowanej terapii emiterami cząstek alfa do leczenia chorych, u których rozpoznano wznowę glejaka. Dalszy rozwój tej innowacyjnej metody leczenia będzie zależał m.in. od ilościowego obrazowania molekularnego i oceny dawki pochłoniętej promieniowania. Zakłada się, że podejście dozymetryczne pozwoli na dalszą indywidualizację leczenia w tej grupie chorych poprzez wyznaczanie precyzyjnie określonej aktywności terapeutycznej. Tym samym proponowana forma terapii będzie dopasowywana do indywidualnych potrzeb danego chorego.

Ten kierunek badawczy został również doceniony przez Narodowe Centrum Nauki w postaci przyznania finansowania w konkursie MINIATURA 7 nad działanie naukowe pt. "Ilościowe obrazowanie SPECT/CT i dozymetria aktynu-225 do celowanej terapii glejaków z wykorzystaniem alfa-emiterów".

Głównym Celem projektu jest uszczegółowienie protokołu obrazowania ilościowego rozkładu radiofarmaceutyków znakowanych izotopem Ac-225 metodą SPECT/CT, a następnie wybór optymalnej metody obliczania dawki pochłoniętej na potrzeby prowadzenia dozymetrii w przypadku proponowanej, celowanej terapii izotopowej.

W ramach projektu planowane są dwa wyjazdy konsultacyjne do ośrodków zagranicznych:  Universitäts-klinikum Würzburg w Niemczech oraz Katholieke Universiteit Leuven w Belgii.

Symbol
NCN90
Rok początku realizacji
2023
Opiekun
Emilia Klajn
Tytuł projektu
Wpływ procesu różnicowania osteogennego oraz warunków środowiska na profil immunomodulacyjny komórek ADSC
Kod
LBBK
Instytucja finansująca
Kierownik
dr inż. Ilona Szabłowska-Gadomska
Przyznane środki ogółem TYLKO WUM
49 368,00
Przyznane środki ogółem NA WSZYSTKICH
49 368,00
Cel projektu

Celem badań pilotażowych jest zbadanie wpływu procesu różnicowania osteogennego na zmiany profilu białkowego komórek ADSC (Meznchymalne Komórki Macierzyste/Stromalne izolowane z tkanki tłuszczowej) oraz ich sekretomu.

Symbol
NCN89
Rok początku realizacji
2023
Opiekun
Emilia Klajn
Tytuł projektu
Walidacja Toronto Upper Gastrointestinal Cleaning Score u dzieci
Kod
1W33
Instytucja finansująca
Kierownik
dr Łukasz Dembiński
Przyznane środki ogółem TYLKO WUM
14 795,00
Przyznane środki ogółem NA WSZYSTKICH
14 795,00
Cel projektu

Gastroskopia jest standardową metodą oceny górnego odcinka przewodu pokarmowego. Jej jakość i wiarygodność zależy od odpowiedniej wizualizacja błony śluzowej przełyku, żołądka i dwunastnicy, która może być utrudniona przez zalegający śluz, pienistą wydzielinę, resztki pokarmu lub krew. Stowarzyszenia naukowe uznają stopień wizualizację błony śluzowej za jeden z parametrów świadczących o jakości endoskopii. Jednocześnie, mimo że w badaniach klinicznych podejmowano próby poprawy oczyszczenia błony śluzowej górnego odcinka przewodu pokarmowego przez podanie różnych środków farmakologicznych, to dotychczas brakowało wystandaryzowanej metody oceny wizualizacji błony śluzowej.
W 2023 roku, międzynarodowy zespół badaczy opublikował zwalidowaną skalę oceny jakości wizualizacji błony śluzowej górnego odcinka przewodu pokarmowego u dorosłych - The Toronto Upper Gastrointestinal Cleaning Score (TUGCS). Okazała się ona wiarygodną i powtarzalną metodą oceny przygotowania do gastroskopii. Z dużym prawdopodobieństwem znajdzie ona zastosowanie zarówno w badaniach klinicznych dotyczących strategii oczyszczania żołądka i oceny jakość gastroskopii, ale również w praktyce klinicznej, tak, jak ma to miejsce w przypadku skal oceny przygotowania do badań kolonoskopowych. Dotychczas jednak TUGCS nie została użyta ani zwalidowana w populacji pediatrycznej.
Celem badania będzie walidacja skali TUGSC w ocenie jakości wizualizacji błony śluzowej górnego odcinka przewodu pokarmowego w trakcie gastroskopii u dzieci.

Symbol
NCN85
Rok początku realizacji
2023
Opiekun
Anna Magiera
Tytuł projektu
Badania nad otrzymywaniem nowych, hydrożelowych nanosystemów do zastosowań w terapii celowanej nowotworów jelita grubego
Kod
WF6
Instytucja finansująca
Kierownik
dr inż. Urszula Piotrowska
Przyznane środki ogółem TYLKO WUM
881 960,00
Przyznane środki ogółem NA WSZYSTKICH
881 960,00
Cel projektu

Celem projektu są badania nad syntezą i określeniem struktury oraz właściwości chemicznych i biologicznych nowych, hybrydowych biomateriałów: kompozytów polimerowohydrożelowych do podwójnie celowanej terapii przerzutowego raka jelita grubego.
Głównym celem projektu jest otrzymanie zdyspergowanych w hydrożelu peptydowym polimerowych nanonośników substancji aktywnych stosowanych powszechnie w leczeniu raka jelita grubego. Materiały hybrydowe oparte na polimerach i peptydach, ze względu na ich wszechstronność, to obiecujące biomateriały mogące znaleźć zastosowanie we współczesnych terapiach przerzutowych postaci nowotworów. Matryce hydrożelowe zostaną przygotowane z wykorzystaniem kationowych peptydów o działaniu przeciwnowotworowym. Obecność aminokwasów hydrofobowych oraz ładunku dodatniego na powierzchni ich cząsteczek, umożliwia im samoorganizację w przestrzeni, co może być wykorzystane jako nowatorskie podejście w syntezie matryc hydrożelowych. Otrzymane w ramach projektu nanonośniki polimerowe, przed zdyspergowaniem w matrycy hydrożelowej, zostaną poddane dalszej modyfikacji powierzchni za pomocą kwasu foliowego i jego analogów, zwiększając tym samym skuteczność terapii celowanej. Skuteczność przeciwnowotworowa i efekt synergistyczny nowego systemu zostanie oceniona w badaniach in vitro. Na ostatnim etapie planujemy przeprowadzić wstępne badania in vivo na mysim modelu heteroprzeszczepu raka jelita grubego dla jednego z najbardziej obiecujących kompozytów polimerowo-hydrożelowych.
Mamy nadzieję, że badania prowadzone w ramach projektu znacząco przyczynią się do opracowania nowych metod leczenia przerzutowego raka jelita grubego.

Symbol
NCN86
Rok początku realizacji
2023
Opiekun
Anna Fastyn
Tytuł projektu
Całościowa morfologiczna, czynnościowa, biomechaniczna oraz biologiczna ocena interakcji pomiędzy blaszką miażdżycową a płytkami krwi przepływającej przez zwężoną tętnicę wieńcową in vivo: badanie prospektywne
Kod
1WR
Instytucja finansująca
Kierownik
dr hab. Mariusz Tomaniak
Przyznane środki ogółem TYLKO WUM
2 040 777,00
Przyznane środki ogółem NA WSZYSTKICH
2 040 777,00
Cel projektu

Celem projektu jest ocena korelacji pomiędzy składem blaszki miażdżycowej, stężeniem biomarkerów aktywacji płytek krwi oraz niestabilności blaszki miażdżycowej, a siłami ścinającymi działającymi na naczynie. Dzięki analizie wymienionych wyżej procesów oraz wynikom badań obrazowych i laboratoryjnych będziemy w stanie lepiej zrozumieć procesy zachodzące w zwężonych naczyniach wieńcowych, których całkowite zamknięcie może w przyszłości spowodować zawał serca. Docelowy wynik realizacji projektu będzie pierwszą tak wszechstronną pracą skupioną na zrozumieniu mechanizmów molekularnych i biomechanicznych związanych z blaszką miażdżycową i aktywacją płytek krwi w zwężonej tętnicy, z zastosowaniem różnych metod obrazowania i technik komputerowego modelowania przepływu płynów. Uzyskane wyniki będą istotne dla realizacji kolejnych – zarówno laboratoryjnych jak i klinicznych – badań mających na celu poprawę diagnostyki i leczenia pacjentów ze zmianami w tętnicach wieńcowych, w celu zapobiegania zdarzeniom wieńcowym. Liczymy, że zgromadzone dane mogą przyczynić się do rozwoju modeli na bazie parametrów przepływu krwi w naczyniu, dzięki którym możliwe będzie przewidzenie ryzyka zdarzeń zakrzepowych, a także do przyszłych badań nad potencjalnymi terapiami przeciwpłytkowymi i przeciwzakrzepowymi dobieranymi w oparciu o ryzyko związane z oddziaływaniem sił ścinających na tętnicę wieńcową.

Symbol
NCN87
Rok początku realizacji
2023
Opiekun
Agnieszka Bieńkowska
Tytuł projektu
Wpływ diety na rozwój chorób autoimmunologicznych - nowe inhibitory interleukiny 15 w grupie pokarmowych polifenoli oraz ich metabolitów jelitowych
Kod
1WK
Instytucja finansująca
Kierownik
dr inż. Barbara Żyżyńska-Granica
Przyznane środki ogółem TYLKO WUM
1 535 640,00
Przyznane środki ogółem NA WSZYSTKICH
1 535 640,00
Cel projektu

Celem niniejszego projektu jest dostarczenie dowodów naukowych na hamujące działanie polifenoli pokarmowych i ich metabolitów jelitowych wobec IL-15. Badania wstępne pozwoliły wskazać dwa metabolity polifenoli wykazujące właściwości hamujące wobec aktywności IL-15. Podstawą wyboru związków do proponowanych badań będzie zastosowanie metod wspomaganych komputerowo. Pozwolą one wybrać spośród ogromnej grupy polifenoli pokarmowych i ich metabolitów jelitowych związki o strukturze, która z dużym prawdopodobieństwem umożliwi wiązanie do receptora dla IL-15. Wskazane w ten sposób związki zostaną przetestowane na modelach komórkowych oraz zwierzęcych pod kątem ich aktywności biologicznej. Dzięki temu będziemy w stanie wyselekcjonować związki, które skutecznie hamują nadmierną aktywność IL-15.
Projekt poszerzy wiedzę i dostarczy nowych informacji na temat prawdopodobnych mechanizmów działania przeciwzapalnego, w szczególności możliwości hamowania aktywności IL-15 przez polifenole pokarmowe oraz ich metabolity jelitowe. Poszukiwanie inhibitorów IL-15 pośród polifenoli pokarmowych i ich metabolitów jelitowych jest innowacyjnym podejściem prowadzącym do ustalenia bardziej sprecyzowanych wytycznych dietetycznych dla pacjentów cierpiących z powodu chorób autoimmunologicznych. Co więcej, uzyskane wyniki mogą posłużyć w przyszłości podczas projektowania małocząsteczkowych inhibitorów IL-15, jako potencjalnych leków przeznaczonych do leczenia chorób o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym.

Symbol
NCN83
Rok początku realizacji
2023
Opiekun
Beata Boska-Adamczyk
Akronim
WF8/NCN83
Tytuł projektu
Eksploracja niezbadanej przestrzeni chemicznej związków lekopodobnych: nowe klasy pochodnych sulfoksymin i ich aktywność biologiczna
Kod
WF8
Instytucja finansująca
Kierownik
dr hab. Maciej Dawidowski
Przyznane środki ogółem TYLKO WUM
2 102 580,00
Przyznane środki ogółem NA WSZYSTKICH
2 102 580,00
Cel projektu

Wykazanie, że sulfoksyminy są wszechstronnymi zamiennikami drugorzędowych składników aminowych w wybranych MCR i że ich reakcje prowadzą do biologicznie istotnych typów rusztowań, które są niedostępne w inny sposób.
Cele tego multidyscyplinarnego projektu zostaną osiągnięte poprzez:
 1) znalezienie optymalnych warunków dla trzech najważniejszych MCR sulfoksymin: kondensacje Ugiego, Streckera i Kabachnika-Fieldsa umożliwiające silne wytwarzanie związków biologicznych przydatne rusztowania;
 2) zbadanie zakresów poszczególnych MCR sulfoksymin i stworzenie podejścia zorientowanego na różnorodność biblioteka, ze szczególnym uwzględnieniem produktów MCR o potencjalnym zastosowaniu jako elementy konstrukcyjne, sondy molekularne i badania przesiewowe związków pod kątem odkrywania leków i biologii chemicznej;
 3) utworzenie podzbioru analogów sulfoksyimino pochodzących z MCR związków bioaktywnych wobec różnych celów molekularnych i badanie ich w pierwotnych badaniach biologicznych in vitro testy.