NCN140

Symbol
NCN140
Rok początku realizacji
2026
Opiekun
Katarzyna Stefańska
Akronim
CEC/NCN140
Tytuł projektu
Nowe podejście do terapii adoptywnej glejaka oparte na systemie indukowalnej ekspresji CAR-SynCAR
Kod
CEC
Instytucja finansująca
Kierownik
dr hab Radosław Zagożdżon
Przyznane środki ogółem TYLKO WUM
3838608
Przyznane środki ogółem NA WSZYSTKICH
3838608
Cel projektu

Przełom w immunoterapii nowotworów niedawno rozbudził nadzieję na leczenie trudnych nowotworów, takich jak glejak wielopostaciowy (GBM). Rzeczywiście, poczyniono znaczący postęp w adoptywnej terapii komórkowej (ACT) z wykorzystaniem komórek układu odpornościowego wyposażonych w chimeryczny receptor antygenowy (CAR), szczególnie w nowotworach hematologicznych. Jednak, z pewnymi wyjątkami, terapia oparta na CAR ma ograniczony wpływ na guzy lite z takich powodów, jak: immunosupresyjne mikrośrodowisko guza, heterogenność komórkowa w obrębie guza oraz rzadkość odpowiednich celów molekularnych.

Stawiamy hipotezę, że zastosowanie bramkowanego logicznie (indukowanego) CAR skierowanego przeciwko markerowi ekspresjonowanemu przez komórki nowotworowe i jednocześnie przeciwko wysoce immunosupresyjnemu mikrośrodowisku guza (TME) zwiększy eliminację raka. Poprzez celowanie w niewyłączne, wysoce ekspresjonowane markery nowotworowe, taka terapia mogłaby wyeliminować guz pomimo poziomu heterogenności komórkowej. Dodatkowo, umieszczając ten CAR w systemie bramek logicznych, zmniejszymy ryzyko jego toksyczności. Dlatego też nasze podejście uwzględnia wszystkie wyżej wymienione ograniczenia obecnej ACT opartej na CAR. Do naszych badań wybraliśmy GBM jako krytyczny przykład guza litego o nieskutecznych strategiach leczenia i wyjątkowo niskich wskaźnikach przeżycia (5-letnie całkowite przeżycie sięgające 7-20%). Co więcej, glejak wielopostaciowy charakteryzuje się wszystkimi wymienionymi powyżej cechami charakterystycznymi, które drastycznie zmniejszają skuteczność klasycznych terapii opartych na CAR.

Nadrzędnym celem naszych badań jest opracowanie i ocena nowatorskiego systemu w celu poprawy skuteczności i bezpieczeństwa terapii glejaka wielopostaciowego opartej na CAR. Proponujemy wykorzystanie komórek ekspresjonujących CAR, np. komórek niosących PD-L-CAR, do ukierunkowania zarówno na komórki nowotworowe, jak i TME, w indukowanym systemie ekspresji opartym na syntetycznym receptorze (synNotch). W tym celu planujemy wprowadzić konstrukty kodujące receptor synNotch rozpoznający markery specyficzne dla nowotworu oraz indukowalny CAR, który jednocześnie kieruje się w stronę nowotworu i TME, do komórek NK92 lub iNK

Oczekiwane rezultaty
Aby ocenić skuteczność opracowanego systemu, wykorzystamy różnorodne techniki modyfikacji genetycznej komórek, w tym wektory lentiwirusowe, kompleksowe fenotypowanie komórek oraz różnorodne metody badania śmierci komórkowej i efektów cytotoksycznych komórek efektorowych ekspresjonujących synNotch-CAR. Badania będą prowadzone w nowo utworzonym laboratorium poświęconym badaniom terapii komórkowych i genetycznych.
Podsumowując, biorąc pod uwagę dobrze udokumentowane znaczenie mikrośrodowiska w skuteczności immunoterapii GBM, uzasadnione jest poszukiwanie sposobów na zwiększenie jego efektywności w celu optymalizacji terapii. Biorąc pod uwagę zmienność ekspresji markerów nowotworowych wśród komórek nowotworowych i trudności w wyborze konkretnych celów terapeutycznych, nasz projekt ma na celu skoncentrowanie się na skonstruowaniu systemu indukowalnej ekspresji różnorodnych receptorów CAR, ukierunkowanych na antygeny obecne w komórkach nowotworowych i mikrośrodowisku. Wyniki naszego podejścia można ekstrapolować na inne cele, umożliwiając tym samym wdrożenie systemu w leczeniu innych nowotworów litych.