Bony badawcze POL-OPENSCREEN 2.0

Czym jest bon badawczy POL-OPENSCREEN 2.0?

Bony badawcze POL-OPENSCREEN 2.0 to wsparcie o wartości do 50 000 zł na usługi badawcze i doradztwo eksperckie. Program jest skierowany do doktorantów, doktorantek, naukowców, naukowczyń, zespołów badawczych oraz startupów biotechnologicznych, czyli młodych firm rozwijających rozwiązania technologiczne w obszarze nauk biologicznych, chemicznych i medycznych (zarówno spółek spin-off, jak i spin-out).

Bon badawczy pomaga zweryfikować potencjał projektu biomedycznego lub biotechnologicznego na wczesnym etapie rozwoju. Umożliwia przejście od hipotezy badawczej do danych eksperymentalnych, które mogą posłużyć do planowania kolejnych eksperymentów, przygotowania publikacji lub wniosku grantowego, nawiązania współpracy z partnerami albo dalszego rozwoju technologii.

Wsparcie obejmuje usługi z zakresu wysokoprzepustowych badań przesiewowych, biologii chemicznej, zaawansowanych technik obrazowania oraz chemii medycznej. Zakres prac jest ustalany indywidualnie i dopasowywany do charakteru projektu, dostępnych próbek i rodzaju materiału badawczego.

POL-OPENSCREEN 2.0 łączy krajowe zasoby badawcze z europejską infrastrukturą EU-OPENSCREEN ERIC. Dzięki temu polskie projekty mogą zostać włączone do europejskiego systemu wczesnego odkrywania leków.

Formularz zgłoszeniowy, regulamin, wzór umowy do pobrania:
https://portal.ichb.pl/wp-content/uploads/2026/06/RegulaminkonkursnabonyPOLOS.pdf

Kontakt: pol-openscreen2.0@ibch.poznan.pl

HARMONOGRAM składania wniosku na WUM: 

Zgłoszenia chęci udziału w Konkursie należy wysłać na adres awn@wum.edu.pl w nieprzekraczalnym terminie do 15.06.2026

Dla kogo jest bon badawczy?

Ze wsparcia mogą skorzystać doktoranci, doktorantki, naukowcy, naukowczynie, zespoły badawcze z uczelni i instytutów oraz młode firmy biotechnologiczne, startupy prowadzące działania B+R (zarówno spółki spin-off, jak i spin-out).

Bon jest szczególnie przydatny dla zespołów, które mają obiecującą hipotezę, cząsteczkę chemiczną, pulę związków lub koncepcję badawczą i chcą sprawdzić ją z wykorzystaniem zaawansowanej infrastruktury.

Doktoranci, doktorantki, naukowcy, naukowczynie i zespoły badawcze – co zyskują?

• Dostęp do infrastruktury, która pozwala przetestować hipotezę badawczą w warunkach eksperymentalnych.

• Możliwość wykonania projektu pilotażowego dostarczającego dane do publikacji, doktoratu, kolejnych eksperymentów lub wniosku grantowego.

• Wczesna ocena potencjału projektu i bardziej świadoma decyzja o dalszym kierunku prac.

• Możliwość uzyskania danych z pilotażowych badań przesiewowych oraz identyfikacji związków typu hit (hit oznacza aktywną cząsteczkę wytypowaną do dalszych badań).

Startupy biotechnologiczne (spółki typu spin off i spin out) – co zyskują

• Możliwość sprawdzenia pomysłu na lek, narzędzie badawcze lub rozwiązanie technologiczne na wczesnym etapie.

• Ograniczenie ryzyka przed inwestowaniem większych środków w dalsze prace laboratoryjne, w rozwój technologii lub w rozmowy z inwestorami.

• Dostęp do specjalistycznej infrastruktury badawczej, wiedzy ekspertów oraz zaplecza technologicznego wspierającego wczesne odkrywanie leków.

• Możliwość przygotowania projektu do dalszego finansowania, współpracy badawczej lub rozmów z partnerami biznesowymi.

Jaką wartość daje bon badawczy?

• Pozwala szybko przejść od hipotezy badawczej do danych eksperymentalnych.

• Pomaga ocenić, czy cząsteczka, biblioteka związków lub koncepcja technologiczna ma potencjał do dalszych badań.

• Ogranicza ryzyko inwestowania czasu i zasobów w projekt o niewystarczającym potencjale.

• Dostarcza danych, które mogą wspierać przygotowanie wniosków grantowych, publikacji, kolejnych eksperymentów i rozmów z partnerami.

• Umożliwia włączenie projektu do europejskiego systemu wczesnego odkrywania leków dzięki powiązaniu POL-OPENSCREEN 2.0 z EU-OPENSCREEN ERIC.

• Wspiera rozwój projektów, które w przyszłości mogą przyczynić się do powstania nowych narzędzi badawczych, strategii terapeutycznych lub technologii o znaczeniu dla zdrowia publicznego.

Na co można przeznaczyć bon badawczy?

Bon badawczy można przeznaczyć na wczesną weryfikację projektu biomedycznego lub biotechnologicznego. W zależności od potrzeb projektowych usługa może obejmować poniższe działania.

• Weryfikację hipotezy badawczej w warunkach eksperymentalnych.

• Adaptację testu biologicznego do formatu wysokoprzepustowego, czyli takiego, który pozwala badać dużą liczbę próbek lub związków w krótkim czasie.

• Pilotażowe badania przesiewowe związków chemicznych, czyli testowanie związków w celu wskazania tych, które wykazują pożądany efekt biologiczny.

• Identyfikację i walidację związków aktywnych, czyli hitów.

• Analizę danych z badań przesiewowych i walidacyjnych.

• Wyznaczenie parametrów aktywności związków, takich jak IC50 i EC50.

• Wstępną optymalizację aktywnych związków w kierunku dalszego rozwoju.

• Doradztwo eksperckie dotyczące kolejnych etapów projektu, możliwości finansowania, współpracy lub rozwoju technologii.

Zakres usług w ramach bonu badawczego

Adaptacja testów do formatu wysokoprzepustowego

• Adaptacja testu kolorymetrycznego, fluorescencyjnego, bioluminescencyjnego oraz testów pochodnych do formatu HTS.

• Dostosowanie testów do formatu płytek z 384 dołkami dla testów prowadzonych na liniach komórkowych ludzkich i pochodzenia zwierzęcego.

• Dostosowanie testów do formatu płytek z 384 dla testów prowadzonych na białkach i RNA.

• Adaptacja testu obrazowego do formatu HTS z wykorzystaniem wielokolorowej, wysokoprzepustowej mikroskopii konfokalnej.

Badania przesiewowe i walidacja hitów

• Przeprowadzenie pilotażowych badań przesiewowych do 5 tysięcy związków z wykorzystaniem zaadaptowanego testu wysokoprzepustowego.

• Walidacja hitów z wykorzystaniem testów fenotypowych, w tym metod cell painting. Cell painting to obrazowa metoda fenotypowania komórek, w której analizuje się wiele cech komórkowych po barwieniu fluorescencyjnym wybranych organelli komórkowych.

• Wyznaczenie IC50 lub EC50 dla puli do 100 związków lub substancji chemicznych z wykorzystaniem testu dostępnego już w formacie HTS. IC50 oznacza stężenie związku powodujące połowę maksymalnego efektu hamującego. EC50 oznacza stężenie wywołujące połowę maksymalnego efektu aktywującego lub odpowiedzi biologicznej.

• Analiza związków w 8 stężeniach i 3 powtórzeniach dla każdego związku.

• Analiza danych z wysokoprzepustowych badań przesiewowych i badań walidacyjnych, w tym danych obrazowych.

Chemia medyczna i optymalizacja związków

• Syntetyczna optymalizacja hitu z badań przesiewowych, czyli aktywnego związku wyjściowego, obejmująca zaprojektowanie i syntezę do 5 pochodnych.

• Synteza chemiczna cząsteczek aktywnych biologicznie.

• Chemioinformatyczne projektowanie, synteza, biosynteza oraz semisynteza związków bioaktywnych.

• Dobór istniejących bibliotek związków do testów bioaktywności.

• Zautomatyzowane oczyszczanie, izolacja i identyfikacja związków chemicznych z materiału biologicznego lub z reakcji enzymatycznych.

Badania proof of concept

Bon może posłużyć do wykonania badań proof of concept. Proof of concept oznacza wstępne potwierdzenie, że dana koncepcja badawcza działa w praktyce i ma potencjał do dalszego rozwoju.

Na jakich technologiach i podejściach badawczych bazuje usługa?

Usługa bazuje na technologiach wykorzystywanych we wczesnym odkrywaniu leków oraz w biologii chemicznej. Ich celem jest szybka i wiarygodna ocena, czy dana cząsteczka lub pula związków wykazuje pożądany efekt biologiczny.

• HTS (ang. high-throughput screening) to wysokoprzepustowe badanie przesiewowe. Technologia ta pozwala szybko testować duże kolekcje związków chemicznych i wytypować cząsteczki wykazujące pożądany efekt biologiczny. HTS uzupełnia metody obliczeniowe, analizy prowadzone z wykorzystaniem modeli komputerowych, narzędzia sztucznej inteligencji, projektowanie leków na podstawie struktury celu oraz klasyczne testowanie hipotez. Jego wartością jest szybka eksperymentalna weryfikacja tego, co rzeczywiście działa w badanym układzie biologicznym.

• Biologia chemiczna pozwala zweryfikować aktywność biologiczną wybranych cząsteczek oraz lepiej zrozumieć ich mechanizm działania w modelach biologicznych.

• Chemia medyczna wspiera dalszą modyfikację i optymalizację związków aktywnych biologicznie, tak aby uzyskać cząsteczki lepiej przygotowane do kolejnych etapów badań.

• Zaawansowane techniki obrazowania pozwalają analizować odpowiedź komórek lub modeli biologicznych na badane związki. Mogą wspierać walidację aktywności biologicznej oraz ocenę mechanizmu działania cząsteczek.

Jak przebiega usługa realizowana w ramach bonu?

1. Po poinformowaniu beneficjentów o przyznaniu bonu rozpoczyna się etap formalny. Podpisanie umowy zajmuje do 30 dni roboczych.

2. Przed wykonaniem testów odbywa się spotkanie z beneficjentem. Celem spotkania jest omówienie założeń projektu, dostępnych próbek, materiałów do analiz oraz zakresu usługi.

3. Usługa obejmuje doradztwo eksperckie oraz realizację testów.

4. Realizacja badań rozpoczyna się po dostarczeniu próbek i materiałów do analiz.

5. Wykonanie usługi trwa maks. 6 miesięcy od momentu podpisania umowy i przekazania odczynników zgodnie z harmonogramem pracy. 

6. W przypadku testów komórkowych – w ramach okresu realizacji bonu badawczego – należy uwzględnić czas potrzebny na hodowlę komórek. Taki etap wraz z analizą wyników i przygotowaniem raportu może trwać łącznie około miesiąca.

7. W ramach usługi przewidziano co najmniej dwa spotkania z beneficjentami. Pierwsze odbywa się przed wykonaniem testów. Drugie służy zaprezentowaniu raportu z realizacji projektu.

Co otrzymuje beneficjent po zakończeniu usługi?

Po zakończeniu usługi beneficjent czy beneficjentka otrzymuje raport z wynikami badań. Raport obejmuje następujące elementy.

• Informacje o wykonawcy.

• Listę użytych odczynników, materiałów zużywalnych, sprzętu oraz linii komórkowych.

• Opis procedury przygotowania próbek.

• Opis wykonanych testów.

• Wyniki pomiarów i ich wizualizację.

• Opis procedury wykonania pomiarów –  informacje istotne dla interpretacji pomiarów.

• Podsumowanie.

• Finalne wnioski.

Prawa do wyników uzyskanych w ramach usługi należą do beneficjenta. Know how, czyli specjalistyczna wiedza techniczna i praktyczne doświadczenie związane z wykonaniem usługi, pozostaje po stronie Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN. Obejmuje to prawa do adaptacji i zastosowania metody badawczej, wykorzystanych technik, koncepcji analizy danych, protokołów, procedur oraz metod użytych do wykonania usługi badawczej.

Koszt odczynników nie jest pokrywany w ramach usługi. Zakres prac badawczych zależy od charakteru projektu, stopnia skomplikowania testu, rodzaju materiału badawczego oraz zapisów dokumentacji naboru.

Jak przebiega harmonogram naboru wniosków?

Łącznie w ramach POL-OPENSCREEN 2.0 Instytut Chemii Bioorganicznej PAN przyzna 10 bonów badawczych. Dwa bony przyznano w 2025 roku. W kolejnych latach planowane jest przyznanie dwóch bonów w 2026 roku, dwóch bonów w 2027 roku oraz czterech bonów w 2028 roku.

Kto finansuje bony badawcze?

POL-OPENSCREEN 2.0 jest finansowany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Wsparcie udziału polskich zespołów naukowych w międzynarodowych projektach infrastruktury badawczej”.

Dzięki temu polskie zespoły naukowe mogą korzystać z nowoczesnej infrastruktury badań przesiewowych, rozwijać badania nad związkami chemicznymi i włączać swoje projekty do europejskiej sieci EU-OPENSCREEN ERIC. Wpisanie infrastruktury na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej potwierdza jej strategiczne znaczenie dla rozwoju polskiej nauki, innowacji biomedycznych i wczesnego odkrywania leków.

Zintegrowane wsparcie Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN i Instytutu Biologii Medycznej PAN

• POL-OPENSCREEN 2.0 tworzy zintegrowaną ścieżkę wsparcia od koncepcji badawczej do analizy wyników. Model określany jako end-to-end oznacza kompleksowe wsparcie prowadzone od pierwszej konsultacji i zaplanowania zakresu badań, przez realizację testów, aż po analizę wyników i wskazanie możliwych dalszych kroków.

• Instytut Chemii Bioorganicznej PAN zapewnia zaawansowane wysokoprzepustowe badania przesiewowe, walidację hitów, działania typu hit to lead oraz usługi z zakresu chemii medycznej. Instytut Biologii Medycznej PAN wspiera deponowanie cząsteczek w Krajowej Bibliotece Związków Chemicznych oraz wstępną ocenę aktywności przeciwwirusowej i przeciwbakteryjnej.

• Wspólnie instytuty tworzą ścieżkę, która pomaga naukowcom i startupom ograniczyć ryzyko projektu oraz przygotować go do dalszego finansowania, współpracy lub komercjalizacji.

Zintegrowana ścieżka wsparcia POL-OPENSCREEN 2.0

Zachęcamy również do zapoznania się z możliwościami współpracy oferowanymi przez Instytut Biologii Medycznej, Lidera w konsorcjum POL-OPENSCREEN 2.0, które są dostępne pod linkiem: https://pol-openscreen.pl/wsparcie-badan/wspolprace-pol-openscreen/

Link do informacji o bonach przyznawanych przez Instytut Biologii Medycznej PAN: www.pol-openscreen.pl/iii-konkurs/

Powiązane linki

Pracowni Testów i Obrazowania Molekularnego: https://portal.ichb.pl/pracownia-testow-i-obrazowania-molekularnego/

Pracowni Chemii Medycznej: https://portal.ichb.pl/pracownia-chemii-medycznej/